بانک مرکزی اروپا فعلاً نرخ بهره را ثابت نگه می‌دارد؛ احتمال افزایش در سپتامبر

نرخ بهره اروپا بار دیگر در مرکز توجه بازارهای مالی قرار گرفته است. اقتصاددانان انتظار دارند بانک مرکزی اروپا در نشست آینده خود نرخ‌ها را ثابت نگه دارد، اما بازگشت فشارهای تورمی ناشی از افزایش قیمت انرژی می‌تواند مسیر سیاست پولی این نهاد را در ماه‌های آینده تغییر دهد.

بر اساس نظرسنجی رویترز که بین ۱۳ تا ۱۶ ژوئیه انجام شده، هر ۷۴ اقتصاددان شرکت‌کننده پیش‌بینی کرده‌اند نرخ سپرده بانک مرکزی اروپا در نشست ۲۳ ژوئیه در سطح ۲.۲۵ درصد باقی بماند. بااین‌حال، حدود ۷۰ درصد پاسخ‌دهندگان انتظار دارند این بانک تا پایان سال یک مرحله دیگر نرخ بهره را افزایش دهد؛ اقدامی که احتمالاً در ماه سپتامبر انجام خواهد شد.

بانک مرکزی اروپا در نشست ماه ژوئن نرخ‌های اصلی خود را ۰.۲۵ واحد درصد افزایش داد. پس از آن تصمیم، نرخ سپرده به ۲.۲۵ درصد، نرخ عملیات اصلی تأمین مالی به ۲.۴۰ درصد و نرخ وام‌دهی نهایی به ۲.۶۵ درصد رسید. این نهاد اعلام کرده است تصمیم‌های آینده را بر اساس داده‌های اقتصادی و به‌صورت جلسه‌به‌جلسه اتخاذ خواهد کرد.

برای اطلاع از زمان اعلام تصمیم بانک مرکزی اروپا، انتشار آمار تورم و دیگر رویدادهای مهم اقتصاد جهانی، می‌توانید به تقویم اقتصادی ایران اسکم مراجعه کنید. با فعال‌کردن هشدار، اطلاع‌رسانی رویدادهای مهم اقتصادی پیش از انتشار برای شما ارسال می‌شود.

نرخ بهره اروپا چرا ممکن است در سپتامبر افزایش یابد؟

مهم‌ترین عامل تغییر انتظارات بازار، رشد دوباره قیمت انرژی است. رویترز گزارش داده قیمت نفت پس از تشدید مجدد درگیری‌ها در خاورمیانه حدود ۲۰ درصد افزایش یافته است. بازارها اکنون دو مرحله دیگر افزایش نرخ بهره در سال جاری را قیمت‌گذاری می‌کنند؛ درحالی‌که پیش از پایان توافق آتش‌بس میان آمریکا و ایران، انتظار غالب تنها یک افزایش دیگر بود.

افزایش قیمت نفت، گاز و برق می‌تواند هزینه حمل‌ونقل و تولید را بالا ببرد و در نهایت به قیمت کالاها و خدمات منتقل شود. این وضعیت برای بانک مرکزی اروپا اهمیت زیادی دارد؛ زیرا فشارهای انرژی ممکن است نه‌تنها تورم مستقیم را افزایش دهد، بلکه از مسیر دستمزدها و هزینه شرکت‌ها، اثرات تورمی گسترده‌تری ایجاد کند.

تورم منطقه یورو در ماه ژوئن به ۲.۸ درصد کاهش یافت، اما همچنان بالاتر از هدف ۲ درصدی بانک مرکزی اروپا قرار دارد. تازه‌ترین پیش‌بینی کارکنان یوروسیستم نیز نرخ تورم سالانه ۲۰۲۶ را حدود ۳ درصد ارزیابی کرده و بازگشت تورم به هدف ۲ درصدی را تدریجی دانسته است.

با وجود این، بانک مرکزی اروپا برای افزایش فوری نرخ بهره عجله ندارد. اقتصاد منطقه یورو همچنان ضعیف است و افزایش بیشتر هزینه استقراض ممکن است مصرف، سرمایه‌گذاری و فعالیت شرکت‌ها را محدود کند. به همین دلیل، سیاست‌گذاران باید میان مهار تورم و جلوگیری از فشار بیشتر بر رشد اقتصادی تعادل برقرار کنند.

تصمیم بانک مرکزی اروپا چه اثری بر یورو و طلا دارد؟

ثابت ماندن نرخ بهره در نشست ژوئیه از قبل تا حد زیادی در قیمت دارایی‌ها لحاظ شده است. بنابراین، واکنش اصلی بازار احتمالاً به متن بیانیه و سخنان مقام‌های بانک مرکزی اروپا درباره ماه سپتامبر وابسته خواهد بود.

اگر مقام‌های اروپایی بر ریسک تورم انرژی تأکید کنند، انتظارات برای افزایش نرخ بهره اروپا تقویت می‌شود. چنین سناریویی می‌تواند از ارزش یورو و بازده اوراق دولتی اروپا حمایت کند. در مقابل، تأکید بر ضعف رشد اقتصادی و موقتی بودن شوک انرژی ممکن است انتظارات انقباضی را کاهش دهد.

برای بازار طلا نیز نتیجه دوگانه خواهد بود. افزایش نرخ‌های بهره معمولاً هزینه فرصت نگهداری طلا را بالا می‌برد و می‌تواند فشار نزولی ایجاد کند؛ اما اگر دلیل رشد نرخ بهره، ادامه جنگ و افزایش نااطمینانی باشد، تقاضای پناهگاه امن ممکن است بخشی از این فشار را خنثی کند.

بازارهای سهام اروپا نیز به مسیر نرخ بهره حساس هستند. افزایش مجدد نرخ‌ها می‌تواند هزینه تأمین مالی شرکت‌ها را بالا ببرد و به‌ویژه بر بخش‌های املاک، فناوری و کسب‌وکارهای بدهکار فشار وارد کند. در مقابل، بانک‌ها ممکن است از حفظ نرخ‌های بالاتر و افزایش درآمد بهره‌ای حمایت بگیرند.

چرا این خبر مهم است؟

تصمیم بانک مرکزی اروپا فقط بر اقتصاد منطقه یورو اثر ندارد. تغییر نرخ بهره اروپا می‌تواند مسیر یورو در برابر دلار، بازده اوراق، قیمت طلا و جریان سرمایه در بازارهای جهانی را تغییر دهد.

درحال‌حاضر، موضوع اصلی این است که آیا رشد قیمت انرژی یک شوک کوتاه‌مدت باقی می‌ماند یا به تورم پایدارتر تبدیل می‌شود. بانک مرکزی اروپا در سال‌های گذشته هم با هزینه واکنش زودهنگام و هم با پیامدهای واکنش دیرهنگام به شوک‌های انرژی مواجه شده است. همین تجربه باعث می‌شود تصمیم سپتامبر با احتیاط بیشتری اتخاذ شود.

جمع‌بندی

نرخ بهره اروپا احتمالاً در نشست ژوئیه بدون تغییر باقی خواهد ماند، اما احتمال افزایش آن در سپتامبر بیشتر شده است. قیمت بالاتر انرژی، تورم بالاتر از هدف و نگرانی درباره انتقال هزینه‌ها به دستمزد و قیمت کالاها، استدلال طرفداران سیاست پولی سخت‌گیرانه‌تر را تقویت می‌کند.

بااین‌حال، رشد ضعیف اقتصاد منطقه یورو مانع مهمی در برابر افزایش سریع نرخ‌هاست. بنابراین، مسیر نهایی سیاست پولی به روند قیمت نفت، آمارهای تورمی و داده‌های رشد تا زمان نشست سپتامبر وابسته خواهد بود.

منبع

Reuters، ۱۶ ژوئیه ۲۰۲۶
اطلاعات تکمیلی: بانک مرکزی اروپا